Աշխատակիցների բաժնետիրացման իրավական կարգավորման որոշ հիմնահարցեր Հայաստանի Հանրապետությունում - Սողոմոնյան, Աշխեն (Bulletin of Yerevan University C: Jurisprudence, 2024)
The institution of rewarding employees with company shares in exchange for work is a fairly common tool that provides an opportunity to incentivize employees and prevent labor outflow, which, in turn, can indirectly prevent professional emigration from Armenia. Some manifestations of the legal institution of employee stock ownership have found their place in the RA Law “On Joint-Stock Companies”. Recently, certain changes have been made to the legislation, but they do not fully comply with accepted international practice, are sporadic in nature, do not contain effective mechanisms for protecting the rights of employees using these programs, in addition, the practical possibility of using such programs by companies engaged in certain areas of activity has not been taken into account. Within the framework of the article, an attempt was made to identify the impact of all the mentioned shortcomings on the possibility of practical application of this institute, and also substantiated the importance of such programs in the process of operation of startup companies. Taking into account the analysis carried out in the article, a number of generalizations and practical proposals are made that can help ensure the practical application of this institute. Աշխատանքի դիմաց աշխատողներին ընկերության բաժնետոմսերով պարգևատրելու ինստիտուտը բավականին տարածված գործիք է, որը հնարավորություն է տալիս խրախուսելու աշխատակիցներին և կանխել աշխատուժի արտահոսքը, ինչն էլ, իր հերթին, կարող է անուղղակիորեն կանխել մասնագիտական արտագաղթը Հայաստանից։ Աշխատակիցների բաժնետիրացման իրավական ինստիտուտի որոշ դրսևորումներ տեղ են գտնել «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենքի շրջանակներում։ Վերջին շրջանում կատարվել են որոշակի օրենսդրական փոփոխություններ, սակայն դրանք ամբողջապես չեն համապատասխանեցվել ընդունված միջազգային պրակտիկային, կրում են էպիզոդիկ բնույթ, չեն պարունակում գործուն մեխանիզմներ հատկապես այդ ծրագրերից օգտվող աշխատակիցների իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ, բացի այդ հաշվի չեն առնվել գործունեության առանձին ոլորտներում ընդգրկված ընկերությունների կողմից նման ծրագրերի կիրառման գործնական հնարավությունը։ Հոդվածի շրջանակներում փորձ է կատարվել բացահայտել նշված բոլոր թերությունների ազդեցությունը այդ ինստիտուտի գործնական կիրառման հնարավորության վրա, բացի այդ հիմնավորվել է նաև հատկապես ստարտափային ընկերությունների գործունեության ընթացքում նման ծրագրերի ունեցած կարևորությունը։   Հաշվի առնելով հոդվածում կատարված վերլուծությունը՝ կատարվել են մի շարք ընդհանրացումներ, գործնական առաջարկներ, որոնք կարող են նպաստել այս ինստիտուտի գործնական կիրառության ապահովման գործին։ Институт вознаграждения сотрудников акциями компании в обмен на работу является достаточно распространенным инструментом, который дает возможность стимулировать сотрудников и предотвращать отток рабочей силы, что, в свою очередь, может косвенно предотвратить профессиональную эмиграцию из Армении. Некоторые проявления правового института акционирования сотрудников нашли свое место в Законе РА "Об акционерных обществах". В последнее время в законодательство были внесены определенные изменения, однако они не в полной мере соответствуют принятой международной практике, носят эпизодический характер, не содержат эффективных механизмов защиты прав сотрудников, пользующихся этими программами, кроме того, не была учтена практическая возможность использования таких программ компаниями, занимающимися определенными сферами деятельности. В рамках статьи была предпринята попытка выявить влияние всех упомянутых недостатков на возможность практического применения данного института, а также обоснована важность подобных программ в процессе деятельности стартап-компаний.С учетом проведенного в статье анализа сделан ряд обобщений и практических предложений, которые могут способствовать обеспечению практического применения данного института.