Առածների ու ասացվածքների ուսումնասիրման լեզվամշակութային ու լեզվաճանաչողական–գործաբանական հայեցակերպերը - Շալունց, Նարե (Bulletin of Yerevan University B: Philology, 2025)
Հոդվածում ներկայացվում են լեզվամշակույթի վերաբերյալ ակադեմիական մոտեցումները, որոնք ընդգրկում են մտածողության, ճանաչողության ու խոսույթի փոխառնչությունների շրջանակը: Մասնավորապես՝ առածներն ու ասացվածքները լեզվամշակույթի յուրօրինակ դրսևորում են, որոնց հիմքում հասարակական ճանաչողությունն է: Առածներն ու ասացվածքները բովանդակում են լեզվամշակույթի յուրօրինակությունները՝ հանդես գալով իբրև լեզվամշակութային հիշողության պահպանման միջոց: Առածների գործաբանական առանձնահատկությունների վերհանման դիտանկյունից կարևորվում է ճանաչողական գործընթացների նշանակությունը: Այս համատեքստում հարկ է ընդգծել առածների հաղորդակցական գործառույթի էական դերը խոսույթային դաշտում, ինչպես նաև ընդհանուրի և անհատականի դրսևորումները: Նկատի առնելով վերոնշյալը՝ ժամանակակից լեզվաբանական հետազոտությունների համատեքստում արդիական է առածների ու ասացվածքների ուսումնասիրությունը լեզվամշակութային ու լեզվաճանաչողական–գործաբանական հայեցակերպերի հատման տիրույթում: Առածներն ու ասացվածքները դիտարկվում են լեզու, մշակույթ, ճանաչողություն, խոսույթ կարգերի փոխկապակցվածության համատեքստում: В статье рассматриваются подходы к лингвокультуре, предложенные в академическом контексте, которые включают взаимодействие мышления, когниции и дискурса. Пословицы и поговорки являются уникальными выражениями лингвокультуры, основанными на социальной когниции. Они отражают особенности лингвокультуры и служат средством сохранения лингвокультурной памяти. Подчеркивается важность когнитивных процессов с точки зрения прагматических особенностей пословиц. В этом контексте следует отметить значительную роль коммуникативной функции пословиц в дискурсе, а также проявление общего и индивидуального в пословицах. Учитывая вышеизложенное, изучение пословиц и поговорок на пересечении лингвокультурной и лингвокогнитивной-прагматической перспектив приобретает особую актуальность в рамках современной лингвистики. Пословицы и поговорки изучаются на перекрестке таких категорий, как язык, культура, когниция и дискурс. The article explores academic approaches to linguoculture, focusing on the interrelations among thought, cognition, and discourse. Specifically, proverbs and sayings are unique expressions of linguoculture, grounded in social cognition. They encompass the distinctive features of linguoculture and function as a means of preserving linguocultural memory. From the perspective of the pragmatic properties of proverbs, the importance of cognitive processes is emphasized. In this context, the significant role of the communicative function of proverbs in discourse should be noted, along with the manifestations of the general and the individual. In light of these considerations, the study of proverbs and sayings at the intersection of linguocultural and linguocognitive-pragmatic perspectives is highly relevant within the framework of contemporary linguistics. Proverbs and sayings are thus studied at the crossroads of categories such as language, culture, cognition and discourse.