Ժամանակակից ֆիթնեսային տերմինների հայերենացման ուղիները - Սաղաթելյան, Ռիտա (Bulletin of Yerevan University B: Philology, 2025)
В данной статье мы попытались представить способы, с помощью которыхможно максимально армянизировать и закрепить в языке термины, относящиеся ксовременной фитнес индустрии. В связи с этим, исходя из общих тенденцийразвития нашего языка, мы попытались создать армянские эквивалентынекоторых терминов, в надежде на то, что в результате постоянного идлительного использования наиболее удачные варианты некоторых из них станутболее узнаваемы.При создании армянских эквивалентов иностранных фитнес-терминов мыопирались на армянский перевод терминов, относящихся к мышечной системе и частям тела человека, поскольку они составляют основу современной фитнес-лексики. Другими словами, в основе армянских аналогов современных фитнес-терминов лежит, прежде всего, точный перевод английских названий, связанных смышечной системой человека.Большая часть современных фитнес-терминов также основана на различныхдвижениях, позах и состояниях тела, которые изначально формировались ванглийском языке. Поэтому мы уделили особое внимание их корректномупереводу на армянский.При адаптации терминов мы использовали как калькирование, так иполукалькирование.Мы рассмотрели еще один подход к армянизации фитнес-лексики — развитиезначений слов, так как сотни разговорных выражений, используемых в фитнесе,со временем приобрели статус терминов.Мы также изучили опыт русского языка, где, в отличие от армянского, фитнес-терминология уже достаточно хорошо развита. Սույն հոդվածում փորձել ենք ներկայացնել այն ուղիները, որոնցով կարելի կլինի ժամանակակից ֆիթնես ոլորտի տերմինային համակարգը հնարավորինս հայերենացնել ու կայունացնել: Ուստի ելնելով մեր լեզվի զարգացման ընդհանուր միտումներից` փորձել ենք որոշ տերմինների հայերեն համարժեքները ստեղծել`հուսալով, որ տևական և երկար գործածության արդյունքում դրանց մի մասի առավել հաջողված տարբերակները ավելի լայն ճանաչում կստանան: Օտար բառերի հայերեն համարժեքներն ստեղծելու համար հիմք ենք ընդունել մարդու մկանային համակարգի և մարմնի մասերի անվանումների հայերեն թարգմանությունը, քանի որ դրանք ֆիթնեսային բաղադրյալ տերմինների բաղկացուցիչ մաս են կազմում: Այսինքն` արդի ֆիթնեսային տերմինների հայերենացման բանալին նախ և առաջ մարդու մկանային համակարգի անգլերեն անվանումների ճշգրիտ թարգմանությունն է: ժամանակակից ֆիթնեսային տերմինների մեծ մասը հիմնված է նաև մարդկային տարբեր շարժումների, մարմնի ընդհանուր դրության և վիճակի վրա, որոնք հիմնականում անգլերեն անվանումներն են, ուստի մենք ճշգրտել ենք նաև դրանց հայերեն համարժեքները: Ֆիթնեսային օտար տերմինների հայերեն համարժեքները ստեղծել ենք երկու ճանապարհով՝ պատճենման և կիսապատճենման: Տերմինների հայերենացման երրորդ ճանապարհ ենք դիտարկել բառիմաստի զարգացումը, քանի որ համագործածական հարյուրավոր բառեր ֆիթնեսում վաղուց արդեն վերածվել են տերմինների: Օգտվել ենք նաև ռուսերենի փորձից, որտեղ, ի տարբերություն հայերենի, ֆիթնեսային տերմինները շատ թե քիչ մշակված են: This article explores various methods of full Armenianization and positioning of theterms related to the modern fitness industry within the Armenian language. In thiscontext, we aim to create Armenian equivalents for certain terms based on the generaldevelopment trends of the language. We hope that through consistent and long-termusage, the most effective variants of these terms will become more recognizable.When developing Armenian equivalents for foreign fitness terms, we relied on the Armeniantranslation of terms related to the muscular system and parts of the human body, as theseserve as the foundation of modern fitness vocabulary. In other words, the Armenianequivalents of contemporary fitness terms are primarily based on the precise translation ofEnglish terms related to the human muscular system. Many modern fitness terms originate from English descriptions of various movements,postures, and body positions. Therefore, we paid special attention to accurately translatingthese words into Armenian.In adapting these terms, we employed both calques and semi-calques.We considered another approach to Armenianization of fitness vocabulary – semanticexpansion, as hundreds of colloquial expressions commonly used in fitness have evolved intothe specialized terms over time.We also studied the experience of the Russian language, where, unlike in Armenian, fitnessterminology is already well-established.